3 MART 1924
DR. SITKI AYDINEL

"Devrim Tarihimizde her günün ayrı bir önemi vardır. Çünkü Mustafa Kemal, Türk toplumunun çağdaşlaşması ve uygarlaşması için düşündüğü bütün devrimleri zamanı geldiğinde teker teker hayata geçirmiş ve bunları tamamen meşrû (yasanın, dinin ve kamu vicdanının doğru bulduğu) bir tarzda gerçekleştirmiştir.
3 Mart 1924 günü de Mecliste uzun tartışmalar sonucunda, laikliği esas alan üç kanun kabul edilmiştir. Bunlar sırasıyla:
1. 429 sayılı Şer'iyye ve Evkaf ve Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Bakanlıklarının kaldırılmasına Dair Kanun,
2. 430 sayılı Tevhid-i Tedrisat (Öğretimin Birleştirilmesi - Öğretim Birliği) Kanunu,
3. 431 sayılı Halifeliğin Kaldırılmasına ve Osmanlı Hanedanının Türkiye Cumhuriyeti Toprakları Dışına Çıkarılmasına Dair Kanun'dur.
Bu kanunların kabulü için yapılan Meclis tartışmalarını burada bütünüyle ele alamayacağız, bunlar Meclis tutanaklarında mevcuttur. Ancak, bu kanunlara neden gereksinim duyulduğunu özetle de olsa açıklamakta fayda görmekteyiz.
429 sayılı kanunu açıklamadan önce şu tarihi belgeyi bilmeliyiz:
Mustafa Reşit Paşa Sadrazam iken Padişah'a gönderdiği bir yazıda: -Bugünkü dile çevrisi ile - "Siper-i Saika (Paratoner) denilen telin cami minaresine konulmasının birn dini sakıncası olup olmadığı Şeyhülislamlık'tan sorulmuş" ve hususta fetva istenmiştir. Şeyhülislam'ın göndermiş olduğu cevapta: "Her ne kadar bu maddenin bir şer'i sakıncas ıyoksa da, şu aralık yapılmak gerekse de, ihtimal ki, bazı kendini bilmeyenler, bunu söz konusu edecekler. Bu sebepten şimdilik bunun ertelenmesi" denmiş ve Padişah'a gönderilmiştir. Padişah da "Paranotenerlerin camilere alınması ve yıldırımdan bunların korunması şimdilik dursun," demiştir.
Bu belge, Osmanlı tarihindi 150 senelik bir dönem içinde dahi Batı'nın ileri teknolojisine sırt çevrildiğini en açık şekide göstermektedir..."

Abonelik için tıklayınız.

- Geri -