BORÇLUYUZ BOYNUMUZ EĞİK MANTIĞI
DR. ÖZTİN AKGÜÇ

"ABD yanlısı, barıştan yana gözüküp savaş çığırtkanlığı yapan, belki de ülkede beşinci kol işlevini yüklenmiş yazarların, yorumcuların ileri sürdükleri bir görüş, kendilerini savunma kanıtı var: "Borçluyuz, pazarlık gücümüz zayıf, elimiz mahkûm. ABD ile birlikte hareket etme dışında seçeneğimiz yok, kredilerdurdurulursa ekonomik büyük bunalıma sürüklenir, işsizlik daha da artar." Kendilerini çok akıllı sanan bu kişiler, savaşa karşı olan yoksul kesime de, bir yerde "Savaşa karşı çıkıyoruzsunuz ama, ABD'nin yanında yer alamazsak ekonomi bunalıma girer, siz de daha korkunç sefalete sürüklenirsiniz" şeklinde gözdağı vermektedirler.
Borçlunun elinin mahkûm olduğu, alacaklının her istediğini yerine getirmek zorunda olduğu görüşü, doğru ve her koşulda geçerli değildir. Borç-alacak ilişkisinde riski taşıyan alacaklıdır. Alacaklı, alacağını alamayabilir, anaparasını kaybedebilir. Akıllı bir alacaklı, borçluyu boğarak değil borçluyu yaşatarak alacağını tahsil etmek yoluna gider. Bu nedenle dış borcu 125.0 milyar USD'yi aşmış, yılda en az 40-50 milyar USD dışalım yapan bir ülkeyi, yabancı bankalar, Türkiye ile iş yapan firmalar, kolayca gözden çıkaramazlar, kaybı göze alamazlar. Doğal olarak kapılarında zayıf bir borçlu bulduklarında alacaklılar bundan yararlanırlar. Bazı koşulları zorlarlar, dayatırlar, hatta gözdağı verirler. Borçlu yeterince bilgili ise, elindeki olanakları görüyor. Alacaklının riskini iyi tartıyorsa, bu tür dayatmalar, göz korkutmalar alacaklı lehine pek sonuç vermez. Finansta, bankacılıkta "Bilgide bakışımsızlık (asymmetric information)" kavramı ya da deyimi var. Tarafların bilgi düzeyleri farklı ise, alacaklı borçludan çok daha bilgili ise, bu durumda bir borç-alacak ilişkisinde şartlar alacaklı tarafından dayatılır, şartlar alacaklı lehine belirlenir. Bizde ne yazık ki, bilgide yetersizlik, bilgi farklılığı, bilgide bakışımsızlık, bilginin simetrik olmayışı, nasıl ifade ederseniz ediniz, Türkiye aleyhine sonuç veriyor. Yabancılarla görüşmelere katılan politik, bürokratik teknik kadrolar yeterli değil, zayıf ise ülkenin sürekli kayba uğraması da kaçınılmaz oluyor..."

Abonelik için tıklayınız.

- Geri -