Ulusal Kurtuluş Savaşı, ulusun ilerici sivil, aydın güçlerinin öncüliğinde yapılan, emperyalizmden, emperyalizmin yerli işbirlikçilerinden, geri kalmışlıktan kurtulma savaşıdır. Bu nedenle, Türk aydınları ve sanatçıları üzerinde derin yankılar yapmıştır. Özellikle sanatçılar, bu olaylardan çok etkilenmişlerdir. Bu etkilenmeleri, roman, öykü, anı, şiir türündeki eserlerinde dile getirmişlerdir.Bilim adamları ve tarihçilerimiz de Kurtuluş Savaşı’nı inceleyen eserler vermişlerdir.

Kurtuluş Savaşı, özellikle 1922-1976 yılları arasında, yazılan romanlarda yansımaya başladı. Ne yazık ki, “Kurtuluş Savaşı’nın 1922-1976 yılları arasındaki 54 yılda, bu konuda yazılan romanların azlığı dikkat çekicidir. Elli dört yılda, sayısı 30’u zor bulan roman yazıldığını, bu durumda yıl başına bir roman bile düşmediğini söylersek, bugünkü Türk devletinin temelinde yatan önemli bir olguyu, önemli bir dönemi ele almaktaki yavaşlığını daha iyi anlamış oluruz. Bu oluşum, Kurtuluş Savaşı romanın tam anlamıyla değerlendirilmediğini ortaya koymaktadır.

Bu romanların yıllara göre yapılan dökümü, bu yetersizliği açıkça ortaya koymaktadır:

1922: Ateşten Gömlek (Halide Edip Adıvar), Sözde Kızlar (Peyami Safa),

1926: Halas (Mehmet Rauf),

1928: Sodom ve Gomore (Yakup Kadri Karaosmanoğlu), Dikmen Yıldızı (Aka Gündüz),

1932: Yaban (Yakup Kadri Karaosmanoğlu),

1934: Ankara (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)

1938: Üç İstanbul (Mithat Cemal Kuntay),

1939: Biz İnsanlar (Peyami Safa),

1956: Esir Şehrin İnsanları (Kemal Tahir),

1957: Var Olmak (İlhan Tarus),

1961: Esir Şehrin mahpusu (Kemal Tahir),

1962: Kalpaklılar (Samim Kocagöz), Hükümet Meydanı (İlhan Tarus),

1963: Doludizgin (Samim Kocagöz),

1965: Yorgun Savaşçı (Kemal Tahir),

1966: Küçük Ağa Ankara’da (Tarık Buğra), Kutsal İsyan (Hasan İzzet Dinamo),

1967: Vatan Tutkusu (İlhan Tarus),

1974: Toz Duman İçinde (Talip Apaydın),

1975: Sırtlan Payı (Atilla İlhan), Haçin (Zebercet Coşkun), Yüzbaşı Selahattin’in Romanı (İlhan Selçuk),

1976: Vatan Dediler (Talip Apaydın). ”1

Uzun yıllar, Kurtuluş Savaşı romanı yazılmamıştır. Yıllar sonra, Mustafa Yıldırım tarafından yazılan Ulus Dağı’na Düşen Ateş adlı roman (2002), Kuva-yı Milliye ruhunu yeniden canlandırmıştır.

Atatürk, Ulusal Kurtuluş Savaşı’mızın bütün evrelerini Söylev’inde büyük bir ustalıkla dile getirmiştir. Bu nedenle Kurtuluş Savaş’ı için yazılmış bir belgesel roman özelliği taşır. Olaylar ve kişiler, özgürlük ve bağımsızlık kavramları, coşkuyla anlatılır.

Kurtuluş Savaş’ı konusunda anı, tarih, inceleme ve tiyatro türlerinde çok sayıda eser yazılmıştır.Bunlardan bazıları aşağıda verilmiştir:

Söylev: (Atatürk: Nutuk), Günlük: (Zeki Sarıhan, Kurtuluş Savaşı Günlüğü, 3 cilt, Ankara, 1982-1986), Anı: (Halide Edip Adıvar: Türk’ün Ateşle İmtihanı, Çan Yayınları, İstanbul, 1947), (Falih Rıfkı Atay, Çankaya, Bateş Yayını, İstanbul, 1968), İnceleme: Dr. Aytekin Yakar, Türk Romanında Milli Mücadele, Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Yayınları, Ankara, 1973), (Türk Romanında Kurtuluş Savaşı Özel Sayısı, Ankara, 1976),  (Sabahattin Selek, Anadolu İhtilali, Kastaş Yayınları, 2 cilt, İstanbul, 1987), (İbrahim Artuç, Kurtuluş Savaşı Başlarken, Büyük Taaruz, Kastaş Yayınları, İstanbul, 1986-1987) , (Ali Türkgeldi, Mondoros ve Mudanya Mütakerelerinin Tarihi, Türk Devrim Tarihi Enstitüsü Yayınları, Ankara, 1948), (Tevfik Bıyıklıoğlu, Trakya’da Milli Mücadele, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1955-1956), (Süvari Yüzbaşı Ahmet Türk, Türk İstiklal Harbinin Başında Milli Mücadele, Genel Kurmay Başkanlığı Harp Tarihi Dairesi Yayınları, Ankara, 1928), (Türk İstiklal Harbi, Genel Kurmay Başkanlığı Yayınları, Ankara, 1966), (Fevziye Abdullah Tansel, Kurtuluş Savaşı’nda Kadın Kahramanlar, Cumhuriyet Gazetesi Kültür Yayınları, İstanbul, 2001), (Yunus Nadi, Birinci Büyük Millet Meclisi, Cumhuriyet Gazetesi Kültür Yayınları, İstanbul, 1998), (İnönü Atatürk’ü Anlatıyor, Hazırlayan: Abdi İpekçi, Cumhuriyet Gazetesi Kültür Yayınları, İstanbul,1997), (Prof. Dr. Suna Kili, Bir Çağdaşlaşma Modeli, Cumhuriyet Gazetesi Kültür Yayınları, İstanbul,1998), (Prof. Dr. Bülent Tanör, Türkiye’de Yerel Kongre İktidarları, Cumhuriyet Gazetesi Kültür Yayınları, İstanbul, 1998), (Dr.İzzet Öztoprak, Kurtuluş Savaşı’nda Türk Basını, İş Bankası Yayınları, Ankara, 1981), Şiir: (Cahit Külebi, Atatürk Kurtuluş Savaşı’nda), (Fazıl Hüsnü Dağlarca, Destanlarla Atatürk, 19 Mayıs Destanı, Cumhuriyet Gazetesi Kültür Yayınları, İstanbul, 1998), Müzik: (Nüvit Kodallı, Atatürk Oratoryosu), Biyografi: (Şevket Süreyya Aydemir, 3 cilt, Remzi Kitapevi Yayını, İstanbul, 1965, 1966, 1966), (Andrew Mango, Atatürk, Yeni Bin Yıl Sabah Kitabları, İstanbul, 2000), (Şevket Süreyya Aydemir, Menderes’in Dramı, Remzi Kitabevi, İstanbul, 2000)

KURTULUŞ SAVAŞI KONULU

OYUNLAR

1933: Aka Gündüz, Yarım Osman, Reşat Nuri Güntekin, İstiklal, Vasfi Mahir Kocatürk, Yaman,

1934: Aka Gündüz, Mavi Yıldırım, Nüzhet Haşim Sinanoğlu, Sakarya,

1946: Taha Toros, Kaçkaç,

1956: Orhan Asena, Korku,

1965: Abay Dağlı, Sakarya, Sakarya Çetesi,

1971: Abay Dağlı, Sakarya’da 22. Gün,

1973: Özdemir Nutku, Söylev (Bir Senaryo),

1932: Nizamettin Nazif Tepedelenlioğlu, Bir Millet Uyanıyor.2

Görüldüğü gibi Kurtuluş Savaşı konulu oyunların sayısı çok yetersizdir.

KURTULUŞ SAVAŞI’NDA TÜRK

BASINI

Dr. İzzet Öztoprak, “Kurtuluş Savaşı’nda Türk Basını” adlı eserinde, İstanbul ve Anadolu basınından örnekler vererek, onların Kurtuluş Savaşı ve Atatürk hakkındaki düşüncelerini dile getiriyor.

Damat Ferit Paşa, birçok aydını ve basını yanına alarak M. Kemal’e ve Anadolu’daki ulusal direnişe karşı bir karalama ve parçalama hareketi başlatmıştır. Bu harekete İstanbul basınından “Alemdar”, “Peyam-ı Sabah”, “Türkçe İstanbul”, “Aydede” ve “Ümit” ; Anadolu’da ise, “Ferda”, “İrşat”, “Zafer” gibi gazete ve dergiler katılmışlardır. İşte bunların yazdıklarından bazı örnekler:

“Mustafa Kemal ve Rauf Bey hakkında kovuşturma buyruğu”  (Tasvir-I Efkar, 13.7.1919)

“M. Kemal, Samsun’a gidince, birtakım örgütler kurmaya başlamış, kışkırtıcı sözler söylemiş, Erzurum’da yaptığı kongre Anayasa’ya, Meşrutiyet’e başkaldırmadır.” (Sabah, 2.8.1919)

“Hükümet bu maceracılara şiddetle harekete karar verdi.” (Rönesans)

“M. Kemal, macera peşinde dolaşıyor. Samsun’da yönetimin işine karışmaya başladı. Onun Anadoluda’da takındığı tutum, İttihatçılığın hasta ruhudur.” (Türkçe, İstanbul)

“Ulusal hareketin foyası çıktı.” (Peyam, 13.9.1919)

“Kızıl tehlike! ” (Açıkgöz, 22.2.1920)

“Yalancı ulus davası, şer-i şerife aykırıdır.” (Ali Kemal, Peyam-ı Sabah, 11.4.1920)

“Sultan Vahdettin, Mustafa Kemal’i kovarak idam etti.” (Ferda, 16.4.1920)

“İdam! İdam! İdam! Mustafa Kemal cezasını bulacak.” (Ali Kemal, Peyam-ı Sabah, 25.4.1920)

“Anadolu, Kemalistlerden temizlenecektir.” (Alemdar, 29.4.1920).3

Verilen örneklerden açıkça anlaşılacağı gibi, özellikle İstanbul basını, hem Atatürk’ün hem de Kurtuluş Savaşı’nın aleyhinedir.

Atatürk, söylev ve demeçlerinde, Kurtuluş Savaşı’nı nasıl kazandığımızı coşkulu bir dille anlatmıştır. İşte örnekleri:

“Memleketimizin ellide biri değil,her tarafı yerle bir edilirse, her tarafı ateşler içinde bırakılırsa, biz bu toprakların üstünde bir tepeye çıkacağız ve oradan savunma ile meşgul olacağız.” Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, cilt:2, 7.8.1920

“Bağımsızlık gayesinin elde edilişine kadar tamamiyle milletle birlikte, fedakârca çalışacağıma mukaddesatım namına yemin ettim.” Atatürk, Nutuk, cilt:1, s.21, 1919

“Esas Türk Milleti’nin haysiyetli ve şerefli bir millet olarak yaşamasıdır. Bu esas, ancak tam bağımsızlığa sahip olmakla sağlanabilir. Ne kadar zengin ve refaha kavuşulmuş olursa olsun, bağımsızlıktan mahrum bir millet, medeni insanlık karşısında uşak olmak durumundan daha yüksek bir muameleye layık olamaz.”

KURTULUŞ SAVAŞI KONULU

ESERLER KAYNAKÇASI

Adıvar, Halide Edip, Türk’ün Ateşle İmtihanı, Atlas Yayıncılık, 1975, İst. 4. Baskı

Akşin, Doç. Sina, İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele, Cem Yay.1983, İstanbul.

Artuç, İbrahim, Kurtuluş Savaşı Başlarken, Büyük Dönemeç, Sakarya Meydan Savaşı, Kastaş Yayınları, 1985-1987

Apaydın, Talip, Toz Duman İçinde Vatan Dediler ,1981.

Atatürk, Mustafa Kemal,Söylev, C.I ve II. T.D.K. Yay. Ankara, 3. baskı.

Atatürk, Mustafa Kemal, Nutuk (Vesikalar), C. III. Türk Devrim Tarihi Ens. Yay.1973, İst. 14. Baskı.

Atatürk, Mustafa Kemal, Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, C.I (1961), C.II (1959), C.III (1961), C.IV (1964), C.V (1972), Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, Yayını.

Atatürk, Mustafa Kemal - “Mütarekeden B.M.M.’nin Açılışına Kadar Olaylar ve Belgeler”, B.T.T. Der. Sayı: 33, Haziran 1970.

Atay, Falih Rıfkı, Atatürk’ün Bana Anlattıkları , Sel Yay.1955, İstanbul.

Avcıoğlu, Doğan, Türkiye’nin Düzeni, C.I ve II. Bilgi Yay. 1969, İstanbul, 4: baskı.

Avcıoğlu, Doğan, Milli Kurtuluş Tarihi, C.I,II,III. İstanbul Matbaası,1974, İstanbul,                                     Aybars, Doç. Ergun, İstiklâl Mahkemeleri, Bilgi Yayını, 1975 Ankara.

Aydemir, Şevket Süreyya – Tek Adam, C.I (1969), C.II (1971), C.III (1969), Remzi  Kitabevi Yayını.

- “Altıncı Mehmet’in Sürgündeki Hac Yolculuğu ve Birkaç Bildirisi”, Tarih ve Toplum Dergisi Sayı: 16, Nisan 1985.

Baydar, Mustafa (Der.), Atatürk’le Konuşmalar, Varlık yay. 1960, İstanbul.     

Bayur, Prof. Yusuf  Hikmet, Atatürk, Hayatı, Eserleri C. I. (Doğumundan Samsun’a Çıkışına Kadar), Güven Matbaası, 1963, İstanbul.

Bıyıkoğlu, Tevfik, Atatürk Anadolu’da (1919-1921) C.I. Kent Basımevi, 1981, 2. Baskı.

Borak, Sadi (Haz.), Gizli Oturumlarda Atatürk’ün Konuşmaları, Çağdaş Yay. 1977, İst.

Atatürk’le İlgili Arşiv Belgeleri (1911-1921 tarihleri arasına ait 106 belge), T.C. Başbakanlık Osmanlı Arşivi Daire Baş. Yay.1982, Ankara.

Buğra, Tarık, Küçük Ağa Ankara’da, Türkiye Yayınevi, İstanbul, 1966.

Küçük Ağa , Yağmur Yayınevi, İst. 1963.

Cebesoy, Ali Fuat,  Millî Mücadele Hatıraları, Vatan Neşriyat, 1953, İstanbul.

Cebesoy, Ali Fuat, Siyasi Hatıralar, Vatan Neşriyat, 1957. İstanbul.

Cemal Paşa – Hatıralar, Çağdaş Yay. 1977, İstanbul.

Çavdar, Tevfik, Millî Mücadeleye Başlarken Sayılarla Durum ve Genel Görünüm, Cumhuriyet Gaz. Kültür Yay. İstanbul,  2001.

Dağlarca, Fazıl Hüsnü, Destanlarla Atatürk , 19 Mayıs Destanı , Cumhuriyet Gazetesi  Kültür Yay. İstanbul, 1998.

Duran, Tülay, “Millî Mücadelede İstanbul Hükümetinin İlk Tahkik Heyeti, Kongreler ve Erzurum Valisi Ziya Bey’in Çalışmaları “B.T.T. Der. Sayı: 57, Haziran 1972.

Esatlı, Mustafa Ragıp, İttihat ve Terakki, Hürriyet Yay. 1975, İstanbul.

Ergil , Doç. Doğu, Millî Mücadelenin Sosyal Tarihi, Turhan Kitapevi Yay. 1981 Ank.

Eroğlu, Prof. Hamza, Devrim Tarihi, Y.Y. Öğ. Kurumu Yayını, 1977, Ankara.

Ewans, Laurence, Türkiye’nin  Paylaşılması (1914-1924), Çev.:Tevfik Alanay , Milliyet Yay. 1972, Ankara.

Gökbilgin, Prof. M. Tayyib – Millî Mücadele Başlarken, C.I. (1959), C.II. (1965),  Türkiye İş Bankası Yay. Ankara.

Goloğlu, Mahmut, Erzurum Kongresi, Başnur Matbaası , 1968, Ankara.

Goloğlu, Mahmut,  Sivas Kongresi, Başnur Matbaası 1969, Ankara.

Goloğlu, Mahmut,  Üçüncü Meşrutiyet, Başnur Matbaası, 1970, Ankara.

Goloğlu, Mahmut, Cumhuriyete Doğru, Başnur Matbaası, 1971, Ankara.

Göztepe, Tarık Mümtaz , Osmanoğullarının Son Padişahı Vahdeddinin Mütareke Gayyasında, Sebil Yay. 1969, İstanbul.

Gülensoy, Tuncer, “Atatürk Kronolojisi”, Türk Kültürü Dr. Sayı: 61, Kasım, 1967.

Işık, Hüseyin Hilmi, Saadet-i Ebediye, 1968, İstanbul, 6. Baskı.

İğdemir, Uluğ , Atatürk’ün Yaşamı, C.I., T.T.K. Yay. 1980, Ankara.

İlhan, Attila , Sırtlan Payı,1974,

İnal, İbnülemin Mahmut Kemal, Osmanlılar Devrinde Jaeschke, Prof. Gotthard, Türk Kurtuluş Savaşı  İle İlgili İngiliz Belgeleri, T.T.K. Yay. 1971, Ankara.

Jaeschke, Prof. Gotthard, Türk Kurtuluş Savaşı Kronolijisi, C.I (1970), C.II (1973), T.T.K. Yay., Ankara.

Jaeschke, Prof. Gotthard, “Osmanlı Veliahtı Abdülmecid’in 16 Temmuz 1919 Tarihli Layihası” , Çev: Cemil Koçak, Tarih ve Toplum  Der.  Sayı :16, Nisan 1985.

Karaosmanoğlu, Yakup Kadri, Yaban, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1965.

Kandemir, Feridun, Hatıraları ve Söylemedikleri ile Rauf Orbay, Yakın Tarihimiz Yay. 1965, İstanbul.

Kansu, Mazhar Müfit, Erzurum’dan Ölümüne Kadar Atatürk’le Beraber , C.I (1966), C.II (1968), T.T.K. Yay, Ankara.

Kansu, Ceyhun Atıf, Devrimcinin Takvimi, Cumhuriyet Gaz. Kültür Yay. İst. 1997

Karal, Prof. Enver Ziya (Der.), Atatürk’ten Düşünceler , M. Eğ. Bak. Yay. 1981, İst.

Kazım Karabekir, İstiklal Harbimiz, Türkiye Yay. 1969, 2. Baskı.

Kazım Karabekir, İstiklal harbimizin Esasları, Sinan Matbaası Neşriyat Evi, 1933-1951.

Kırzıoğlu, Prof. Fahrettin, “Kars” İslam Ansiklopedisi, C.VI. M. Eğ. Bak. Yay.

Kinros, Lord, Atatürk (Bir Milletin Yeniden Doğuşu), Çev: Ayhan Tezel, Sander Yay. 1980, İstanbul, 7. Baskı.

Kili, Prof. Suna, Türk Devrim Tarihi, Tekin Yay. 1982, İst. 2. Baskı.

Kocagöz, Samim, Kalpaklılar, Doludizgin, İstanbul, (Cem) 1975-(Ayaç) 1963

Koçu, Reşat Ekrem – Osmanlı Muahedeleri ve Kapitülasyonlar, Muallim Ahmet Halit Kitaphanesi , 1934, İstanbul.

Küçük, Doç. Yalçın, Türkiye Üzerine Tezler, C.I (1980) 3. Baskı C.II (1979, 1. Baskı, Tekin Yay. İstanbul.

Kutay, Cemal “Osmanlı Hanedanının Millî Mücadeleye Katılma Olayı ve Şehzade Ömer Faruk Efendi ile Mustafa Kemal Paşa  Arasında Meçhul Kalmış Yazışmalar” , Bilinmeyen Tarihimiz, C.I , 1974, İstanbul.

Lütfi Simavi Bey , Osmanlı Sarayının Son Günleri, Hürriyet Yay. İstanbul, Tarihsiz.

Meram Ali Kemal, Türk-Rus İlişkileri Tarihi, Kitaş Yay. 1969, İstanbul.

Meram Ali Kemal, Belgelerle Türk-İngiliz İlişkileri Tarihi, Kitaş Yay. 1969, İstanbul.

Mısıroğlu, Kadir Lozan Zafer mi, Hazimet mi?, Sebil Yay. C.II 1971 , 2. Baskı.

Mikusch, D. V. , Gazi Mustafa Kemal (Avrupa İle Asya Arasındaki Adam), Çev: Esat Nermi Erendor, Remzi Kitapevi Yay. 1972 İst.

Mutluçağ, Hayri, “Sivas Kongresinin Tutanak ve Kararları” B.T.T. Der. Sayı: 66 (Mart 1973), 67-68 (Nisan, Mayıs 1973).

Omurtak, Salih, Yücel, Hasan Ali – Sungu, İhsan –Karal, Enver Ziya, Unat, Faik Reşit- Sökmen Enver – İğdemir, Uluğ- “Atatürk’ü Maddesi, İslam Ansiklopedisi, C.I M. Eğ. Bak. Yayını 1980, İstanbul.

Okyar, Fethi, Üç Devirde Bir Adam, Tercüman Yay.1980, Ankara.

Önder, Mehmet, Atatürk’ün Almanya Gezisi, Kültür Bak. Yayını, 1981, Ankara.

Özalp, Kazım, Millî Mücadele, C. I, II, T. T. K. Yay. 1971, Ankara.  

Öz, Baki, Atatürk’ün Anadolu’ya Gönderilişinin İç Yüzü , Cumhuriyet Gaz. Kültür Yay. İst. 2000

Öztoprak, Dr. İzzet, Kurtuluş Savaşında Türk Basını, Türkiye İş Bankası Yay. 1981 Ankara.

Sarıhan, Zeki, Kurtuluş Savaşı Günlüğü, C.I (1982), C.II, (1984), Öğretmen Dünyası Yay. Ankara

Sarıhan, Zeki, Çerkez Ethem’in İhaneti, Kaynak Yay. 1984.

Selek, Sabahattin, Anadolu İhtilali, Burçak Yay. 1968, İst. 4. Baskı.

Sezgin Ömür,Türk Kurtuluş Savaşı ve Siyasal Rejim Sorunu , Birey ve Toplum Yay. 1984, Ankara.

Sonyel, Dr. Salahi R. , Türk Kurtuluş Savaşı ve Dış Politika, C.I. T.T.K. Yay. 1973, Ankara.

Sonyel, Dr. Salahi R. , “Son Osmanlı Padişahı Vahdeddin ve İngilizler”, Belleten, C.39, Sayı: 154, 1975, Ankara.

Sonyel, Dr. Salahi R. , “İngiltere Dışişleri Bakanlığı Belgelerinin Işığı Altında 1919 İngiliz – Osmanlı Gizli Antlaşması” Belleten, C. 34, Temmuz 1970.

Sonyel, Dr. Salahi R. , “1919 Yılı İngiliz Belgelerinin Işığında Mustafa Kemal ve Milli Mukavemet”, Türk Kültürü Der. Sayı: 85, Kasım 1969.

Sonyel, Dr. Salahi R. , “Yunan Millet Meclisi Gizli Tutanaklarında Mustafa Kemal ve Türk Kurtuluş Savaşı”, B.T.T. Der. Sayı: 49, Ekim 1971.

Şapolyo, Enver Behnan – Kemal Atatürk ve Milli Mücadele Tarihi, Rafet Zaimler Yay. 1958, İstanbul, 3. Baskı

Şener, Cemal, Çerkes Ethem Olayı, Okan Yay. 1984, İstanbul, 2. Baskı

Taçalan, Erdoğan, Çerkes Ethem Olayı, Okan Yay. 1984, İstanbul, 2. Baskı

Taçalan, Erdoğan, Ege’de Kurtuluş Savaşı Verilirken, Milliyet Yay.

Tahir, Kemal, Yorgun savaşçı, Bilgi Yayınevi, Ankara, 1965

Tansel, Fevziye Abdullah, Kurtuluş Savaşı Kadın Kahramanları, Cumhuriyet Gaz. Kültür Yayınları, İstanbul, 2001.

Tansel, Dr. Selahattin – Mondoros’tan Mudanya’ya Kadar, C. I, Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı Cum. 50. Yıldönümü Yay. 1973, Ankara.

Tansu, Sanmi Nafiz (Anlatan: Albay Hüsamettin Ertürk) , İki devrin Perde Arkası, Arafat Yay. 1969, İstanbul, 3. Baskı

Tevetoğlu, Dr. Fethi – “Atatürk’le Samsun’a Çıkanlar”, Türk Kültür Der. Sayı: 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 93. 1969 – 1970.

Tanör, Prof. Dr.Bülent, Kurtuluş, Türkiye’de Yerel Kongreler İktidarları, Cumhuriyet Gaz. Kültür Yayınları, İstanbul, 1998.

Tunaya, Prof. Tarık Zafer – Devrim Hareketleri İçinde Atatürk ve Atatürkçülük, Turhan Kitabevi Yay. 1981, Ank. 2. Baskı.

Türkgeldi, Ali Fuat – Görüp İşittiklerim, T. T. K. Yay. 1951, Ankara.

Us, Asım – Hatıra Notları (1930-1950), 1966, İstanbul,

Ulubelen, Erol, İngiliz Gizli belgelerinde Türkiye, Çağdaş Yay. 1982, İstanbul.

Uluğ, Naşit Hakkı, Siyasi Yönleriyle Kurtuluş Savaşı, Milliyet Yay. 1965, İstanbul.

Yakman, Ahmet Emin – Yakın Tarihte Gördüklerim ve Geçirdiklerim, C. II, Yenilik Basımevi, 1970, İstanbul.

Yerasimos, Stefanos – Türk-Sovyet İlişkileri, Gözlem Yay. İst. tarihsiz.

Yunus Nadi, Kurtuluş savaşı Anıları, Çağdaş Yay. 1978, İstanbul.

Yıldırım Mustafa, Ulus Dağına Düşen Ateş, Bilgi Yayınevi, Ankara, 2002.

• Bu kaynakça, Baki öz tarafından hazırlanan Atatürk’ün Anadolu’ya Gönderiliş Olayının İçyüzü adlı eserinden alınmıştır. Tarafımdan bazı eklemeler yapılmıştır.

         DİPNOTLAR

1.       Mehmet Doğan, Türk Romanında kurtuluş Savaşı, Türk Dili dergisi, sayı:298, Ankara, 1976, s.8-9

2.       Sabi Nabi Özendim, Kurtuluş savaşı Yazın, Zaman dizimi, Türk Dili Dergisi, Türk Romanında Kurtuluş Savaşı Özel Sayısı, Ankara, 1976, s.124-125.

3.       Dr. İzzet Öz toprak, Kurtuluş Savaşı’nda Türk Basını, İş Bankası Yayınları, Ankara, 1981, s.7-13.

Abonelik için tıklayınız.

- Geri -