16 Temmuz 2003

YEREL YÖNETİMLER REFORMU KONUŞULURKEN (3)

Ş. Osman ARAS

İZMİR' de, ulusal çıkarlarımızı diğer tüm çıkarların üstünde gören, 100’ü aşkın sivil toplum kuruluşu (Dernek,Vakıf) bir araya gelerek , İzmir Sivil Toplum Örgütleri Platformu'nu oluşturdu.(*) Adı geçen Platform (ISTÖP) Ülke, çevre ve dünya sorunlarını ele alarak, raporlar ve projeler hazırlıyor. Bunları yetkililerin bilgi ve ilgisine sunuyor. Benim de dahil bulunduğum bir Çalışma Grubu "yerel yönetimler reform yasa tasarısını" inceleyerek, bir rapor hazırladı. Bu konudaki görüşlerimi sizlerle paylaşmak istiyorum:

a. Bir kere; "reform" olacak çapta büyük projeler, yangından mal kaçırır gibi, Temmuz sıcağına bırakılmamalı. Aylar, hatta yıllar öncesinden kamunun, demokratik kitle örgütlerinin ve sivil toplum kuruluşlarının bilgisine sunularak, görüş ve önerileri alınmalı. Tasarı ve taslaklar buna göre hazırlanmalı.Oysa böyle yapılmamış. "Yerel yönetimler reform yasa tasarısı" İSTANBUL ve KONYA Büyükşehir Belediyesinden tanıdıklara havale edilmiş. Yanlış. Bu aşamada sivil toplum örgütleri, tasarıya katkıda bulunabilmek için, kendi inisiyatifleri ile bir şeyler yapmaya çalışıyor.

b. Yerel yönetimler (Belediyeler, Özel İdareler, Muhtarlıklar, İl ve İlçeler) yeniden yapılandırılır­ken çok dikkatli olmalı; Devletimizin üniter yapısı özenle korunmalıdır. Çünkü, vatan ve milletimizin bölünmez bütünlüğü, mevcudiyetimizin ve geleceğimizin temel şartıdır.

c. Yerel yönetimleri yeniden düzenleyen öneriler:

1) Her ilçede, Kaymakamın başkanlığında, tüm Belediye Başkanlarının, Bakanlıkların İlçe Müdürlerinin, Meslek /Sanayi /Ticaret Odaları Başkanlarının ve Muhtarların katılımı ile İLÇE GENEL MECLİSİ oluşturulmalıdır.

2) Her İl'de; merkez Belediye Başkanının (varsa, Büyükşehir B.Bşk.) başkanlığında, İl'deki tüm Belediye Başkanları ve Belediye Meclis Başkanlarının katılımı ile, olağan olarak her üç ayda bir toplanacak, İL BELEDIYE MECLİSİ oluşturulmalıdır. Valiler, diledikleri zaman bu meclise başkanlık edebilmelidir.

3) Vali ve Kaymakamların merkezden atanmak suretiyle görevlendirilmesine devam, edilmelidir. Vali ve Kaymakamların seçimle işbaşına gelmeleri sakıncalar doğurur.

4) İl’deki tüm Kaymakamlar ile, Bakanlıkların İl Müdürleri, Meslek /Sanayi /Ticaret Odalarının Başkanları İL GENEL MECLİSİ' nin tabii üyesi olmalıdır. İl Genel Meclisi, başkanını kendisi seçmeli ve olağan olarak her ay toplanmalıdır.Valiler, diledikleri zaman bu meclise de başkanlık edebilmelidir.

5) Mücavir alandaki Belde Belediyeleri, en yakın İlçe Belediyesinin hudutlarına alınarak, BELEDİYE ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ haline dönüştürülmelidir. Böylece, İlçe Belediyelerinin çevresindeki çarpık kentleşme ve alt yapı eksiklikleri önlenmelidir.

6) Mahalle Muhtarlarının halihazırdaki fonksiyonu, Nüfus Cüzdanı sureti ve ikametgah ilmühaberi tanzim ederek, mühür (onay) ücreti tasdik etmekten ibarettir. Mahalle Muhtarlıklarına yerel yönetimde etkinlik kazandırabilmek için, bunlar BELEDİYE ŞUBE ŞEFLİĞİ haline dönüştürülmelidir. Mahalledeki Belediye Zabıtası, Temizlik İşçileri ve lüzumlu diğer personel, ŞUBE ŞEFLİĞİ emrine verilmelidir. BELEDİYE ŞUBE ŞEFLERİ ve Vekilleri yerel seçimle göreve gelmeli, kendilerine Belediye'den maaş bağlanmalıdır. Nüfus ve ikamet tasdiklerinin mühür (onay) ücreti, makbuz karşılığında tahsil edilerek, Belediye'ye gelir sağlanmalıdır.

7) İl'deki idari davaların çözüme kavuşturulması için, TAHKİM yasallaştırılmalı ve Valinin   başkanlığında HAKEM KURULU oluşturulmalıdır.

9) Valilerin, İl Merkezindeki Belediye Başkanlarının (varsa Büyükşehir B.Bşk.) ve İl Genel Meclisi Başkanlarının katılımı ile;

(A) Ortak havzalara ve kalkınma planlarına sahip iller için; İLLERARASI EŞGÜDÜM KURULU, ilgili Bakanlık Müsteşarının başkanlığında yılda asgari iki kez toplanarak İller arasındaki işbirliğini düzenlemelidir. (Her toplantı dönüşümlü olarak, bir il merkezinde yapılmalı.)

(B) ULUSAL EŞGÜDÜM KURULU, ilgili Bakanın başkanlığında yılda asgari bir kez toplanmalıdır.

10) TUTUMLULUK ülke çapındaki tüm hizmetlerde temel ilke olmalıdır. Cadde ve sokaklarımız elli yıldan beri kazılıp-durmaktadır. Yıllarca çamur deryası olan bir semt Belediye tarafından asfaltlanıyor, iki ay geçmeden PTT. "hat döşeyeceğim" deyip kazıyor. Hatta Belediye'nin kendi birimleri "su tesisatını yenileyeceğim, kanallar açacağım v.b." diyerek de cadde ve sokakları bozuyor. Ülke çapında, bu başıboşluğun halkımıza maliyeti katrilyonları aşar.

ÖNERİ: Her türlü kazı işleri İLÇE GENEL MECLİSİNDE asgari üç ay önceden koordine edilmeli; İlçe Genel Meclisinde alınmış karar olmadıkça, hiçbir yer kazılmamalıdır. Acil durumlarda Kaymakamın yazılı izni alınmalıdır. Değilse, sokağı kazan işçiden başlamak üzere, izinsiz kazının tüm sorumluları doğacak zararları ödemelidir.

11) Kamu kuruluşlarının ve Belediyelerin elindeki tüm iş makineleri İLÇE GENEL MECLİSİ' nin onaylayacağı plana göre "iş ve güç birliği ile" kullanılmalıdır. Hiçbir iş makinesi atıl durumda bırakılmamalı. İl'deki Merkez Belediye Başkanlığının (varsa, Büyükşehir B.Bşk.) bünyesinde Bakım/Onarım Atölyesi ve Seyyar Bakım/Onarım Grupları oluşturulmak suretiyle, tüm kamyon ve iş makineleri sürekli faal durumda tutulmalıdır.

12) 2495 sayılı yasa kapsamında özel güvenlik birimleri dahi oluşturulabilmekte iken, maalesef Belediye Zabıtası tamamen ihmal edilmiştir. Zabıta güçlendirilmeli, görev ve sorumlulukları artırılmalı, silahlandırılmalıdır. Ayrıca, Zabıtanın halk nazarındaki etkinliğini sıfıra indiren (haraç,rüşvet vb.) suçların önlenmesi için de gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır.

13) Belediyeler, nüfus durumlarına göre 1'den 10'a kadar derecelendirilmelidir. Her derece­nin personel standartları (KADROSU) Başbakanlık Personel Genel Müdürlüğünce; Araç­-Gereç-Malzeme standartları TSE (Türk Standartları Enstitüsü) tarafından belirlenmelidir. (Standardı aşan her harcamadan bizzat Belediye Başkanı sorumlu tutulmalı)

14) Turistik yörelerdeki Belediyeler, turizm mevsiminde, kadro fazlası GEÇİCİ İŞÇİ istihdam edebilmeli; Araç-Gereç-Malzeme kiralanabilmelidir.

Bu önerilerimiz gerçekleştirilirse , yerel yönetimler yeniden düzenlenebilir.

 - Geri -