|
18 Nisan 2002
SOYKIRIM İDDİALARI VE DÜZMECE MAHKEMELER
(BOĞAZLIYAN KAYMAKAMI MEHMET KEMAL BEY’İN İDAMI)
Dr. Galip BAYSAN
1919 yılı başlarken , işgalciler ve Osmanlı
Hükümeti’nin işbirliği ile Türkiye’de bir insan
avı başlamıştır. Yabancılar Ermeni soykırımı
iddialarını ispatlamak, Osmanlı yöneticileri ise
İttihatçılara karşı besledikleri kini tatmin etmek
telaşındadır. Bu karışık ortamda ilahlara kurban
lazımdır. Bu kurbanlar Ermeniler tarafından özenle
seçilir ve yargılama sırasında her türlü hile
acımasızca uygulanır. Suçlu diye bazı Müslümanlar
da sehpaya gider. Bunların içinde özellikle
Ermenileri ve işgal güçlerini memnun etmek için
asılan Boğazlıyan (Yozgat Sancağı’nın kazası)
Kaymakamı Mehmet Kemal Bey , Türk halkı üzerinde
derin acılar bırakmıştır.
Bakanlar Kurulu tehcir(zorunlu göç) sırasında suç
işleyenlerin harp divanında yargılanmalarına 14
Aralık 1918’de karar verdi. İlk Divan-ı Harp
İstanbul’da kuruldu. Zorunlu göç sanıklarının
yargılanması için kurulan bu ilk harp divanının
başkanlığına Emekli Korgeneral (Ferik) Mahmut
Hayret Paşa getirildi. Mahkeme yedek üye ile
birlikte sekiz üyeden oluşuyordu ve bu üyelerin
dördü (yarısı) azınlıklar arasından seçilmişti.
İstanbul’da kurulan mahkemeden sonra 8 Ocak
1919’da, başka illerde de aynı amaçla mahkemeler
kurulmasına karar verildi. İstanbul’da ilk
yargılama 5 Şubat 1919 günü başlamıştır.
Ermeni tehciri olayının tetkiki için kurulmuş olan
Komisyonun gördüğü lüzum üzerine 16 Aralık 1918’e
kadar şu isimler tutuklandı: Sivas eski valisi
Muammer Bey, Diyarbakır eski valisi Dr. Reşit Bey,
Mamuretülaziz (Elazığ) eski valisi Sabit Bey,
Musul eski valisi Memduh Bey, Divan-ı Muhasebat
temsilcilerinden Macid Bey ve Boğazlıyan Kaymakamı
Mehmet Kemal Bey.
M.Kemal Bey’in yargılanması 5 Şubat 1919’da
başladı ve 7 Nisan 1919’da sona erdi. Mahkeme
heyetinin değişmesi nedeni ile iki safhada toplam
18 duruşmaya çıkarıldı. Ermeni üyelerin de
aralarında bulunduğu mahkeme bir Ermeni şovuna
dönüştürüldü. Boğazlıyan Kaymakamı ve Yozgat
Mutasarrıf vekili olan M.Kemal Bey, Ermeni tehciri
sırasında ölümlere sebebiyet verdiği iddiasıyla
daha önce Yozgat İstinaf Mahkemesinde yargılanmış
ve suçsuz bulunarak serbest bırakılmıştı. Şimdi de
savunmasını Sadettin Ferit Bey adında cesur bir
avukat yapıyordu.
Söz M.Kemal Bey’e verilince, şu ibret verici
diyalog ortaya çıktı:
“Düne kadar bir hakimler heyeti halinde olan
sizler, şu dakikada bir tarih mahkemesi sıfatını
almış bulunuyorsunuz.”
Kemal Bey’in bu konuşmasından sonra mahkeme reisi
Hayret Paşa:
“Kemal Bey, emin olun, mahkeme hükmünü hiçbir dış
etki altında kalmaksızın, sadece vicdani kanaatine
göre belirliyecektir”
diyerek, güvence verdi.
Ancak, M.Kemal Bey’in o güne kadar dünya çapında
yürütülen aleyhte propagandaların kurbanı olması
gerekiyordu. Fransız ve İngiliz işgal kuvvetleri
komutanlarının ve Ermeni Patriği Zaven Efendi’nin
baskısı devam ettiğinden, Sadrazam (Damat)Ferit
Paşa, Hayret Paşa’yı azlederek,onun yerine
“Nemrut” lâkabıyla tanınan Kürt Mustafa Paşa’yı
görevlendirdi. Artık mahkeme, adalet yolundan
sapmış,yalnızca hükümetin emirlerini yerine
getiren bir güruh haline gelmişti. M.Kemal Bey
işte bu “düzmece” mahkemenin verdiği 8 Nisan 1919
tarihli kararla idama mahkûm edildi ve karar 10
Nisan 1919 Perşembe günü Beyazıt Meydanı’nda
yerine getirildi.
M.Kemal Bey hakkında verilen bu karar, bütün
İstanbul’da büyük yankılar uyandırdı. M.Kemal
Bey’in idam sehpasındaki son sözleri şöyleydi:
“Borcum var, servetim yok! üç çocuğumu yetim
bırakıyorum...Onları Asil Türk Milletine emanet
ediyorum. Bu kahraman millet elbette onlara
bakacaktır. Allah vatan ve milletimize zeval
vermesin. Amin!”
O sırada idamı izleyen “İngiliz Muhipler
Cemiyeti’nin kurucusu” Sait Molla haini cellatlara
bağırıyordu. “Söyletmeyin! Hemen asın bu
köpeği!”
M.Kemal Bey’i ölüme mahkum eden karar Padişah
Vahdettin’e onay için götürüldüğünde , O’ da
Şeyhülislâm’ dan fetva istedi.Ancak, Şeyhülislâm
Mustafa Sabri Efendi, cezanın haklı olmadığı
konusunda beyanda bulundu. Buna rağmen Mehmet
Kemal Bey’in idam hükmü Padişah tarafından
onaylandı.
KAYNAKÇA :
1. ERMENİ TEHCİRİ VE BOĞAZLIYAN KAYMAKAMI M.KEMAL
BEY’İN YARGILANMASI: Necdet BİLGİ
(ANKARA – 1999)
2. İSTANBUL HÜKÜMETLERİ VE MİLLİ MÜCADELE: Sina
AKŞİN
(İSTANBUL – 1983)
3. TÜRKLERE KARŞI ERMENİ KOMİTELERİ : Altan
DELİORMAN
(İSTANBUL – 1980)
-
Geri -
|
