Mustafa Kemal "Atatürk" diyor ki:

DEVLETÇİLİK

"Milli gelirin dağılımında, daha mükemmel ir adalet ve emek sarf edenlere daha yüksek refah sağlanması; milli birliğin korunması için şarttır. Bu şartı daima göz önünde tutmak, milli birliğin temsilcisi olan devletin önemli vazifesidir.
Toplum yararına hizmet eden kuruluşların çoğaltılması, devletin, önemle göz önünde tutacağı bir meseledir. Bu sayede, sadece kar amacını güden faaliyetler sınırlanmış olur. Bu durum, vatandaşlar arasında ahlaki dayanışmanın gelişmesine yardım eden önemli bir etkendir.
Memlekette her çeşit üretimin arttırılması için, özel teşebbüsün devletçe gerekli görüldüğünü önemli vurguladıktan sonra, diyebiliriz ki "Devlet ve özel teşebbüs birbirine karşı değil, birbirinin tamamlayıcısıdır."
Devlet ve kişi dediğimiz zaman, kelimelerin soyut anlamı değil; tek gerçek olan "sosyal insan" yani toplum içinde yaşayan kişileri belirtmek istiyoruz. İşte bu insanın iki türlü çıkarı vardır. Bu çıkarların bir kısmı şahsidir. Diğer kısım çıkarlar ortaktır. Toplum hayatını belirleyen bu ortak çıkarlardır. İyice düşünülürse, bu iki çeşit çıkar birbirine denktir. Çünkü, sosyal insanın hayatı için her iki çıkar aynı derecede lüzumludur. Buna göre bizce devlet ve kişi kelimeleri, genel veyahut özel çıkarlardan bri düşünüldüğüne göre ve fakat her iki halde de sosyal insanı ifade eden ve açıklayan iki deyimdir. Yani demek istiyoruz ki, yalnız başına kişi ve kişilerden soyutlanmış bri devlet düşünmüyoruz. Devlet, kişilerin meydana getirdiği milli topluluğun göze görünen şeklidir. Ancak, kişi emeğinin gelirini, devlet de; sosyal gelişmeden meydana gelen geliri almak zorundadır."
1929

"O halde diyebiliriz ki "Kişilerin gelişmesinin, engel karşısında kalmaya başladığı nokta, devlet faaliyetinin sınırını oluşturur." Buna göre "genellikle, zamanına ve yerine göre, devamlı bir, özel nitelik gösteren ekonomik bir işi devlet üzerine alabilir." Mesela: bir iş ki büyük ve düzenli bir idareyi gerektirir, özel teşebbüs elinde tekelleşme tehlikesini gösterir veya genel bir ihtiyacı karşılar, o işi devlet üzerine alabilir. Madenlerin, ormanların, kanalların, demiryollarının, deniz taşımacılığı şirketlerinin devlet tarafından idaresi ve para ihraç eden bankaların millileştirilmesi; keza su, gaz, elektrik vesaireye ait işlerin mahalli idareler tarafından yapılması yukarda açıkladığımız çeşitten işlerdir. Bu mana ve anlayışta "devletçilik, sosyal, ahlaki ve millidir."
1929