ALMANYA'DA 'KURTLAR VADİSİ' KRİZİ

Oral ÇALIŞLAR

Ayça Tolun, Almanya'nın ünlü TV-Radyo kuruluşu WDR'in Almanca haberler bölümünde çalışan bir gazeteci meslektaşımız. Önceki sabah telefon etti ve Almanya'da gösterimi başlayan ''Kurtlar Vadisi-Irak'' filmine ilişkin tartışmaları şaşkınlıkla izlediğini anlattı. Alman kamuoyu, filme karşı ayaklanmış ve filmin gösteriminin durdurulmasını talep etmeye başlamıştı.

Ayça, anne Alman baba Türk olduğu için olaylara her iki taraftan da bakabilme üstünlüğüne sahip. Kurtlar Vadisi filmini beğenmemiş, içindeki şiddet öğelerini de onaylamıyor. ''Ancak'' diyor, ''Her gün izlediğimiz Amerikan filmlerinden ne farkı var?''

Tepkilerini ve Almanya'da yaşananları onun kaleminden sizlere aktarmak istiyorum. İşte Ayça'nın yazdıkları:

Kurtlar Vadisi filmi Almanya'da 9 Şubat'ta vizyona girdi ve filmi o tarihten geçen pazar akşamına kadar toplam 266 bin kişi seyretti. Filmin yapımcıları bütün Avrupa için toplam 550 bin seyirci hedeflemişlerdi ama şimdi bu rakamı sadece Almanya'da yakalama şansları doğdu.

***

Kurtlar Vadisi gösterime girdiği günden beri Alman medyasının ana konusu haline geldi denilebilir. Bavyera Eyaleti Başbakanı ve iktidardaki CDU'nun kardeş partisi CSU'nun Başkanı Edmund Stoiber , filmin vizyondan çekilmesini talep etmekle kalmadı, ''Türkiye'nin AB adaylığının da bu filmin savunduğu değerler açısından yeniden değerlendirilmesini'' istedi.

Aynı partinin genel sekreteri Markus Söder ise Alman Birinci Kanalı ARD'nin ana haber bülteninde filmin Türkiye'deki ilk gösterimlerinde Türk politikacıların yaptığı açıklamaları hatırlatarak ''Böylesine ırkçı, ABD ve Hıristiyanlık karşıtı bir filme hükümetiyle birlikte destek veren bir Türkiye'nin AB adaylığının olumsuz etkileneceğini'' ifade etti.

***

Yeşiller Partisi Başkanı Rainhard Bütighofener ise filmin gösterildiği sinemaların işletmecilerine yaptığı çağrıda ''Amerika ve Musevi düşmanlığı yapan bir filmin sırtından para kazanmaktan vazgeçmelerini'' istedi. Bütighofener, Alman sinema işletmecilerinin Kurtlar Vadisi'ni gönüllü olarak vizyondan kaldırmalarını istedi.

Kurtlar Vadisi Almanya'nın 9 kentinde toplam 65 sinemada gösteriliyor ve bu hafta Almanya'da en çok izlenen filmler sıralamasında 5. sırada bulunuyor. Filmin asıl seyircileri Almanya'da yasayan Türkler. Filmle ilgili olarak medyada çıkan haberler ve ağır eleştiriler aslında hem dizinin meraklısı olmayan, dolayısıyla filmi de seyretmeye niyetleri olmayanları, hem de bu vesileyle Almanya'da Türk sinemasının varlığından haberdar olmayanları da sinemalara çekiyor artık.

***

Ayça Tolun, filme yönelik eleştirileri ise çifte standartlı bularak tepkiyle karşılıyor: Kurtlar Vadisi'nin yakaladığı ticari başarı, filmin Türkiye açısından ve de Almanya'daki Türklerin durumu açısından yarattığı tartışmanın sakatlığını da örtmüyor tabii. Filme yöneltilen en önemli eleştiri, filmin koyu bir Amerika ve Musevi düşmanlığı yaptığı iddiası.

Kurtlar Vadisi'nin Museviler, Hıristiyanlar ve Amerikalılar üzerinden Batı dünyasını aşağıladığı, medeniyetler çatışmasını tetiklediği, filmi seyreden Almanya'daki Türkleri de Batılı değerlere karşı kışkırttığı ileri sürülüyor. Bu iddialar tam iki haftadır Almanya'nın en saygın gazetelerinin politika ve kültür sayfalarını dolduruyor. Karikatür krizinde ''düşünce ve ifade özgürlüğünü'' savunanlarla, Kurtlar Vadisi'nin vizyondan çekilmesini talep edenlerin aynı kişiler ve aynı düşüncede olanlar olması ilginç.

Filmin Irak'taki gelişmelerle ilgili olarak ABD'yi suçlaması, Irak'ta olup bitenlere göz yuman Avrupa'yı eleştirmesinin de bu tepkilerde payı var. Kurtlar Vadisi belki bir İngiliz ya da Fransız filmi olsa, Hollywood yapımı olsa ''özeleştiri yapıyor'' gerekçesiyle Almanya'da övgüye değer bile bulunabilirdi. Kurtlar Vadisi bir Türk filmi. Üstelik Almanya, Kürtler ve azınlıklar konusunda Türkiye'yi eleştirmeye alışık. Bu kez eleştiren tarafın Yeşilçam aracılığıyla da olsa Türkiye olması pek alışık olunmayan bir durum.

Almanya'da her türlü Amerikan aksiyon filmi gösteriliyor. Üstelik o filmlerdeki kötüler genelde Arap ya da Afgan kılıklı tipler ya da adları uydurulmuş ama Müslüman olduğu belli ülkeler. Ama kimse o filmler dünya barışını tehdit ediyor mu, medeniyetler çatışmasını tetikliyor mu, seyircisini belli bir gruba düşman ediyor mu, yanlış değerler aşılıyor mu diye tartışmıyor.

İlginç...