Karşı koyma dersleri gerek...

Selçuk Erez

Bir parti oyların yarısından fazlasını alır, anayasayı, hatta “değişmez” denen, Cumhuriyetimizin temelini oluşturan ilkeleri yansıtan maddeleri değiştirmeye kalkışırsa güvencemiz nedir?

“Değişmez maddelere gerek yok” “Anayasanın 4. maddesini değiştirirsin, biter” ya da “Anayasanın yerine yenisini koy, mesele çözülür” diyenler türediğine göre her olasılığı gözden geçirmemiz gerekiyor.

Bir kere gerek yok değil var! Birçok ülkenin anayasalarında böyle maddeler var: Belçika Anayasasının 130, Fransa’nın 89, Portekiz’in 288’inci maddeleri örnektir.

Güvencemiz?

Anayasa Mahkemesi’dir ama Anayasa Mahkemesi ortadan kaldırılsa ya da işlevini kısıtlayacak önlemler getirilse ne olur? O zaman güvencemiz nedir?

Tek güvencemiz, tek tek sergileyeceğimiz ve bir arada göstereceğimiz sivil ve demokratik dirençtir!

Atatürk bunu söylemedi mi? Gençliğe “Bu ahval ve şerait içinde dahi, vazifen, Türk istiklal ve Cumhuriyetini korumaktır” demesi, başka türlü yorumlanabilir mi?

Yargıtay Onursal Başsavcısı Sabih Kanadoğlu da anayasanın başlangıç bölümünde yer alan “Türk milleti tarafından demokrasiye âşık Türk evlatlarının vatan ve millet sevgisine emanet ve tevdi olunur” cümlesinin anlamını böyle açıklamamış mıydı?

Görüyoruz ki eninde sonunda bizi ayakta tutacak olan tek dayanak sivil ve demokratik direnç gösterme yeteneğimizdir: Buna sahipsek güvencemiz vardır, Anayasa yok edilse, yan çizilse bile vardır.

1986’da Filipin’de Markos’un diktatörlüğüne son veren, 1991’de Rusya’da Gorbaçov’a karşı girişilen darbeyi önleyen o ülke halklarının sivil direnç sergileme yetenekleri değil miydi?

Öyleyse sivil direnç yeteneğimizi sorgulamak, bunu pekiştirmek gerekmez mi? Sadece böyle durumlarda değil, ortalık süt liman olduğunda bile kendimizde ve çocuklarımızda bu direnci sürdürecek önlemler almak gerekmez mi?

Hollanda’da, Almanya’da, Fransa’da sivil direnci konu edinen, bunu pekiştirmeye çalışan oluşumlar vardır. Bunlar bize de gerekir !

Bunun yanında sivil direnç, okullarda da ders olarak okutulmalı, belki devrim tarihi derslerinde belki de ayrı olarak ele alınıp öğretilmeli çocuklarımıza...

Milli Eğitim Bakanımız, dilimizde özgün bir ders kitabı yazılıncaya kadar Michael Randle’ın “Civil Resistance” kitabını (Fontana press, 1994) dilimize çevirtip bu derslerde kullandırabilir.

Cumhuriyet Gazetesi - 06.04.2008